XVI. Türkiye'de İnternet Konferansi

BaşlıkMedikal Bilişimde Akıllı Ev Sistemleri
ÖğrenciEvet
Yazar(lar) Yazar 1
Name: Gül Fatma Türker
Org: Süleyman Demirel Üniversitesi
Country:
E-mail: gulturker_AT_sdu.edu.tr

Yazar 2
Name: Akif Kutlu
Org: Süleyman Demirel Üniversitesi
Country:
E-mail: akutlu_AT_sdu.edu.tr

Yazar 3
Name: Uğur Bekçibaşı
Org: Muğla Üniversitesi
Country:
E-mail: ugur_bek_AT_hotmail.com
Diğer Yazar(lar)gft_48_AT_hotmail.com 05436928088
Anahtar KelimelerAkıllı ev, hasta takibi, kablosuz algılayıcı ağlar, biyomedikal sensör.
ÖzetGünümüzde kablosuz teknolojilerin gelişmesiyle otomasyon sistemlerinde hasta, yaşlı ve özürlülerin takibini sağlayan, yaşamı kolaylaştıran, kablosuz cihazların yer aldığı akıllı ortamların oluşturulması yönünde ilerlemeler başlamıştır. Kablosuz biyolojik ve çevresel algılayıcılar, akıllı uzaktan izleme sistemleri, sağlık bakım uygulamaları ve hasta takip sistemlerinin birleştirilmesiyle güvenilir ve gerçek zamanlı birçok uygulama geliştirilmiştir. Teknoloji ve hizmetlerin bütünleştiği akıllı sistemler toplumun gereksinimleri doğrultusunda çalışmalarınısürdürmektedir.Bu çalışmada hasta takibinde önemli bir yeri olan akıllı ev sistemlerinin medikal alanda uygulamaları incelenmiş ve geliştirilen biyomedikal sensörlerin çeşitlerine değinilmiştir. GİRİŞ: Ev teknolojileri endüstrinin birçok alanında kullanılan kontrol sistemlerinin gündelik hayata uyarlanması, evotomasyonu ise bu teknolojilerin kişiye özel ihtiyaç ve isteklere uygulanmasıdır[1]. Akıllı ev daha iyi bir yaşam kalitesi için ev ağı üzerinden teknoloji ve hizmetlerinin bütünleşmesidir[2]. Günümüzde akıllı ev teknolojisi ev ve çevre güvenliğinin sağlamakta ve ek olarak evin ısıtılması ve soğutulması, yemek pişirme, garaj ve bahçe kapısının otomatik kontrolü, çocukların oyun alanlarının ve odalarının ofisinizden denetimi, ev hayvanlarının otomatik beslenmesi, yaşlıların hareketini kolaylaştıran sistemler, hastaların verilerinin aynı ağa dahil edilmesi gibi birçok işlemi sağlamaktadır[1]. Hasta takibinin yapıldığı ev otomasyon sistemlerinde insan sağlığı için önemli olan biyolojik verilerin ve günlük aktivitelerin sürekli izlenmesidir [3]. Sağlık alanında akıllı evlerin gelişiminde konfor ve eğlence ön planda tutan çalışmaların ötesinde çoğunlukla amaçlanan görsel işitsel ve bilişsel yeteneklerden yoksun olan yaşlı kişilerin izlenmesi olan uygulamalar geliştirilmiştir[4,5]. Akıllı sistem kullanan evlere sensörler, aktüatörler ve biyomedikal monitörler monte edilmiştir. Ağ üzerinden işlem yapan cihazlar veri toplama ve işleme için internet ile uzaktan kumanda merkezine bağlanmaktadır[6]. Bir sistemin hazırlanan belirli bir senaryoya göre herhangi bir operatöre gerek duymadan istenilen işlemleri gerçekleştirmesi olarak tanımlanan otomasyon uygulamalarının en kapsamlı örneği olan akıllı evlerde kullanılan teknolojiler şöyle sıralanabilir. Bulanık mantık, Telemetri, X?10 Teknolojisi, Cat 5, RF Sistemler, Bluetooth Teknolojisi, IEEE 802.11b, Kızılötesi ve Zigbee Teknolojisi [1]. Ayrıca yaygın olan mobil telefon ile kontrol sağlayan pic mikrodenetleyicili uzaktan kontrol sistemleri akıllı evlere uyarlanabilir[7]. Sağlık bakım evleri her geçen gün hızla tüm ülkelerde ilerlemektedir. Terva isimli benzer bir uygulama akıllı bir sistem üzerinden seri haberleşme sağlayarak hastanın hayati önem taşıyan tüm verilerini düzenli olarak izlemektedir[8]. Hastane veya sağlık kurumundan ortalama bir süre sonra eve dönme ihtiyacı hisseden ya da evde hizmet almak zorunda olan takibi gerektiren hastalar için sağlık temelli akıllı evler geliştirilmiştir. Özellikle kronik hastalarda spesifik semptomlara ya da hastanın genel durumuna göre yer seçimi yapılabilmektedir[9]. Evde sağlık bakımına ihtiyaç duyan insanların kısa süreli akut bakım, hızlı tanı konulmasını sağlayan spesifik araştırmalarını kolaylaştıran bir sistem olarak HSH(Health Smart Home) uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamada amaç akıllı ev bilgi sistemlerine sağlığı doğrudan dahil etmektir. Hasta bilgi sisteminin oluşturulmasında sensörler her odaya yerleştirilir ve hastanın ev içerisinde ki günlük aktivitelerini yaparken izlenmesi sağlanır. Zayıf değişiklikleri tespit etmek için programda bir saatlik örneklemeler alınır. Çok sayıda ölçüme dayanarak anormal bir durum karşısında bir ortalama değer tahmini yapabilir[10]. Bu alanda, yerinde bakım gerektiren yaşlıların bakımının daha iyi yöntemlerle uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası araştırma ile yenilikçi eğitim programları ve sağlık bakımında ideal izleme yöntemleri birleştirilerek çalışmalar yapılmıştır[6]. Alzaymır hastalarının gereksinimlerini karşılayacak akıllı ev sistemleri yaşam tesisi adı altında hizmet vermektedir[11]. Bir grup araştırmacı yaşlı bakımında tam otomatik medikal cihazlar ile donatılmış banyoda fizyolojik sinyalleri algılamış ve sağlık durumu hakkında veri toplamıştır. Fiziksel aktiviteler manyetik anahtarlı kapı ve IR sensör ile donatılmış odalardaki cihazlar tarafından izlenmiştir. EKG ve yataklardaki ısı ölçerler bunlara örnek gösterilebilir[12,13]. Bazı hastalarda uyku anında oluşabilecek hayati önemi olan durumlara karşı nefes ölçen, hareketi takip eden, kalbi izleyen uyku takip sistemi geliştirilmiştir[14]. Rochester üniversitesinde çalışmaları sürdürülmekte olan akıllı ev uygulamasında vücuda bağlanan bir bileklik yardımıyla ortamdaki, derideki ve yiyeceklerdeki bakterilerin ölçümü yapılmıştır. Kızılötesi sensörlerin, bilgisayarların, biyosensörlerin ve kameraların yer aldığı sistemde ayna arkasına üç boyutlu görüntü alma özelliği olan bir sensör yerleştirilerek derideki herhangi bir değişimi örneğin benleri tarayan bir sistem geliştirilmiştir. Ayrıca Parkinson hastalığı gibi erken teşhis önemli olan hastalıkların takibi için bir yürüyüş izleme sistemi eklenmiştir. Unutkanlık sorunu olan hastalar ve yaşlılar kameraların kişisel öğe bulucu özelliği ile gözlük, anahtar, bardak veya diğer ev eşyalarını istenildiği zaman monitör üzerinden seçerek son kayıt görüntülerinden yerini tespit edebilmektedir. Gerçek zamanlı verilerin iletildiği çalışmada bir bilgisayar aracılığı ile sorumlu kişilere danışılabildiği ve sağlık sorunlarının aktarılabildiği bir sistem geliştirilmiştir[15]. İnsan sağlığının önemi gelişen teknolojilerin hizmete dönüştürülmesini gerektirmektedir. Bu çalışmada medikal bilişimde yer alan sistemlerden biri olan hasta takibinde kullanılan akıllı ev uygulamalarında hangi teknolojilerin kullanıldığı araştırılmış ve geliştirilen sağlık takip uygulamaları incelenmiştir. Sağlık alanında hastanelerde hasta takip sistemlerinde kullanılan sistemler taşınabilir sensörler olarak akıllı ev sistemlerine uyumlu hale getirilmektedir. Bu sistemlerdeki geliştirilen sensörlerin çeşitleri ve kullanım amaçları araştırılmıştır. Sonuç: Bilim ve tekniğin ilerlemesi ile birlikte teknolojinin insanlara sunduğu imkanlar yaşam standartlarını arttırdığı gibi yaşam kalitesinin de sürdürülmesinin önemini göstermiştir. Çeşitli hastalıklara karşı insanların sağlık durumlarının iyileştirilme çalışmaları her dönemde araştırılmaktadır. Akıllı teknolojilerle donatılmış bir çevrede bulunan hastaların verilerinin hastane dışında hijyenik bir ortamda sürekli takip edilebilir olması büyük kolaylık sağlamıştır. İnsan müdahalesi olmadan kullanımı gerçekleştirilen otomasyon sistemlerinde hastalar için akıllı evler dizayn edilmiş, hastalığın durumuna göre veriler değerlendirilmiş ve yine hastaların kolay hareketini sağlayacak günlük aktivitelerini devam ettirmesine katkıda bulunacak, ani durum değişikliklerinde bir uyarı sistemi ile ilgili kişilere bilgi verecek sistemler geliştirilmiştir. Araştırma kapsamında, biyomedikal alanda geliştirilen akıllı ev uygulamalarında kullanılan teknolojiler incelenmiştir. Yaşamı kolaylaştırmak ve güvenlik sağlamak için yapılan tüm akıllı ev sistemlerinde kullanılan teknolojilerin medikal alanda oluşturulabilecek bir sistem içerisinde de kolaylıkla kullanılabileceği görülmüştür. Akıllı ev uygulamalarında sağlık bilgilerinin takip edilmesinde çok çeşitli sensörler geliştirilmiştir. Bir hastanede kontrol altında bulunan hastalar üzerinde yapılan tüm ölçümler, akıllı evlerde uzun süreli takipler hasta bakıcılara ihtiyaç duyulmadan gerçekleştirilebilmektedir. Çalışmalar incelendiğinde farklı hastalıklar için üretilmiş özel sensörlerin olduğu görülmüştür. Gün içerisinde kayıt yapan bir kameradan gerektiğinde cisimlerin yerlerini tespit eden bir program geliştirilmiştir. Bu uygulamaların yeni araştırma alanlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Hastalıkların durumuna göre özel sensörler tasarlanabilir ve akıllı ev otomasyon sistemlerine dahil edilebilir.
Başlıklar İnternet ve Medikal Bilişim
Dosya  382.6 KB
 

 

Powered by OpenConf®
Copyright ©2002-2009 Zakon Group LLC