İnet-tr2000 Açılış Konusması:

Gelin Türkiye’yi İnternete Taşıyalım!

Mustafa Akgül

Akgul@bilkent.edu.tr

Sayın Bakanım, sayın müsteşarlarım, sayın rektörler, sayın milletvekilleri, değerleri konuklar, sayın katılımcılar, netdaşlarım, 6. Türkiye’de İnternet konferansına hoş geldiniz. Bu konferans dizisi, Türkiye İnternetinin tüm parçalarını biraraya getirmek isteyenlerin, bilgi ve deneyim paylaşanların, ortak sorunlarımızı tartışarak ortak akıl üretmeye çalışanların, İnterneti tanıtmak, büyütmek ve bu yolla toplumsal fayda sağlamaya çalışanların sinerjisini yaratmayı amaçlamaktadır. Bu çabanın dışında kalanlar İnternetin ruhunu ve önemini kavrayamayanlardır.

Bu konferans dizisi, İnternetin karanlık günlerinde, 1995 de mütevazi bir şekilde Bilkentde başladı . Sırasıyla Yeditepe, ODTÜ, İTU ve Ankara Üniversitesi ev sahipliğinde büyüdü.

Bu gün, İnternet önde gelen firma ve sivil toplum orgütlerinin ortaklığı ile amacına biraz daha yaklaşmıştır. Bu konferansta özellikle, toplumun gündemine İnterneti yerleştirmek ve çekirdek Eylem planını kapanış oturumu olan E-türkiye forumunda oluşturmayı umuyoruz, en azından hayal ediyoruz.

Bu konferansın gerçekleşmesinde katkı veren herkese; sponsorlarımıza, Kurumsal ev sahibi Bogaziçi Üniversitesine, destek veren sivil toplum örgütlerine, Harbiye Kültür sitesine, aktif katkı veren katılımcılara, yürütme kurulu adına teşekkür ederim. 3 gün 7 paralel salonda sürecek konferans sırasında toplam 73 oturum yapılacaktır. Bunların 19’u açık oturum/çalışma grubu, 18 eğitim semineri, 23 bildiri, 4 forum ve 10 firma sunum oturumu yapılacak ve toplam 55 bildiri sunulacaktır.

Bizler, İnternet sektörü olarak, İnternet ve temsil ettiği teknolojilerin, insanlığı yeni bir toplum biçimine götüren devrimsel bir değişimin, Avrupa Birliğinin de söylediği gibi, sanayi devriminden sonraki en önemli gelişme olduğunu ve herkesi etkisi altına aldığı inancındayız. Etkileri açısından, matbaa, telefon, elektrik ve demiryollarını aşan bir boyutta olacağını düşünüyoruz. Yaşamın tüm boyutlarını, üretim, pazarlama, müşteri ilişkileri, ar-ge, çalışma saatleri ile çalışma yaşamı, eğitim, sağlık, turizm, eğlence, medya ve kamu hizmetlerini köklü bir şekilde değiştirmeye başladığını, bireysel gelişmeye sunduğu olanaklar, zaman ve mekan farkını yok etmesi nedeniyle, bireyi, entelektüel emeği öne çıkartması ile toplumsal ve siyasal yaşamı sarsmaya başladığını görebiliyoruz. Hukuk, kişisel haklar, entellektüel haklar, vergi gibi konularda pandoranın kutusunu yeni açtığımızı kolayca söyliyebiliriz. İnternet gelip geçiçi bir dalga değil, artık bizimle birlikte olan, yaşamımızı sürekli değiştiren, onu kullanmakta, kendimizi uyarlamakta geç kalırsak, faturasını çok ağır ödiyeceğimiz bir olgudur. Bu tek tek kişiler, kurumlar ve ülkeler için de geçerlidir. İnternet bir tercih meselesi değildir; dünya ile rekabet etmek isteyen, avrupa birliğine girmek isteyen Türkiye için kaçınılmaz bir zorunluluktur. Matbaa ve sanayi devrimini kaçıran Türkiyenin, onlardan daha da önemli İnternet devrimini kaçırma tehlikesi ciddi olarak vardır.

Dünyada şu anda 400 milyon civarında kullanıcı, 30 milyonu aşkın alan adı, 20 milyon civarında web, 100 milyon civarında İnternete sürekli bağlı bilgisayar, 2.5 milyar civarında web sayfası var. Türkiye’de ise 1 milyona yakın abone, 2 milyon civarında kullanıcı, 100 bin civarinda sürekli bağlı bilgisayar, 25 bin civarında alan adı ve 15 bin civarında web olduğunu tahmin ediyoruz. Yurt dışında .TR dışında var olan weblerin sayısını bilmiyoruz. Kabaca, Türkiye dünya İnternetinin %0.5’inden daha küçük.

Dünyada geniş bir yelpazede ABD’den Kore’ye, Singapur’dan İrlanda’ya ülkeler, İnternet’in hayati önemini kavramış, Ulusal eylem planları yapmışlar, çeşitli mekanizmalar kurmuşlar, İnternetin ekonomide yerini artırıcı, iş gücünü bu teknolojilere göre yetiştiren, e-ticaretin önünü açan çabalara bilinçli bir şekilde girmişlerdir.

Türkiye İnterneti, diğer tüm süreçlerde de gözlenen bir şekilde hep kafasını gözünü yara yara gelişti. Ancak, çağı yakalamak isteyen Türkiyenin bu duruma tahammülü olamaz. Son yıllarda özel sektör İnternetin stratejik önemini kavramış ve ciddi para yatırmaya başlamıştır. Kullanıcı sayısına ve toplumda ilgide önemli bir sıçrama olmuştur. Kamuda TUENA, ETKK, İnternet Üst Kurulu, KamuNet, TBMM Bilgi Grubu gibi çeşitli yapılanmalar oluşmuştur. Durumu serinkanlılıkla değerlendirirsek, İnternet resminin bazı parçalarının silik olduğunu görürüz:

- Dünya ile bütünleşme bağlamında, temsil ettiği potansiyel ile ülkenin gündeminde İnternet yok,

- Söylenenlere değil de dokümanlara ve yapılan işlere baktığımızda, İnternete yönelik, ülke boyutunda sahiplenme, dişe dokunur eylem planı ve proje yok,

- Esas olarak okullar, kütüphaneler, Kobi’ler, ve Kamu’da sınıfta kalmış durumdayız,

- İnsan gücü açığımız had safhada,

- İnterneti üretim için kullanmada pek başarılı değiliz,

- Altyapı ve işletim sorunlarımız hala devam ediyor.

Peki ne yapmalıyız? Bu esas olarak kapanış oturumu, e-Türkiye forumunun konusu. Benim naçizane önerilerim:

- Ulusal Boyutta kamu ve tüm ülke için farklı parçaları olan, ve özel sektör, STK’lar, ve üniversiteleri de kapsayan, saydam katılımcı örgütlenme. Bu iyi düşünülmüş ve iyi formüle edilmiş, yaşayacağı ve verimli olacağı yeterince iyi öngörülmüş bir bakanlık olabilir,

- Takvime bağlı, ölçülebilen hedefleri olan, 6 ayda bir güncellenen, esnek bir ulusal eylem planı,

- Veri iletişiminin hızlı rekabete açılması ve ülkenin İnternete yatırım yapması,

- İnsan gücü açığı konusunda radikal kararlar:

- Öğretim üyeliği cazip olmalı

- Üniversiteler yeniden yapılandırılmalı, kontenjanlar bilgi teknolojileri lehine değiştirılmelidir. Gerekirse, öğretim üyeleri yeniden eğitilmelidir.

- Teknik formasyonu olan issiz üniversite mezunları bilgi teknolojilerinde yeniden eğitilmelidir, devşirilmelidir.

- Üniversiteye giremiyenler için Bilgi Teknolojilerinde özel programlar oluşturulmalıdır.

- İnterneti katılımcı yönetim, toplumsal denetim ve saydamlık için öncelikle kullanmaya başlamalıyız.

Türkiye’de İnternetin önemini kavramış, bilgi , beceri ve sermaye sahibi azımsanamaz bir kitle var. Mesele, yeterli işbirliği ve koordinasyonla toplumun gündemine girip, ulusal boyutta etkili olabilmek ve giderek Türkiye’yi İnternete

taşıyabilmektir. Gelin el birliği ile ortak aklımızı oluşturalım, güçlerimizi birleştirelim, ülkemizi e-türkiye olma ve dünya ile rekabete girme ve bütünleşme sürecine güçlü bir ivme verelim. Gelin beraberce, Türkiyeyi İnternete taşıyalım.

İnet-tr.org.tr/inetconf6/akgul-inet.html