Internet'i Kullanmak !


Internet World-TR, Eylul '97
Mustafa Akgül akgul@bilkent.edu.tr

Bilim, Demokrasi, Internet !
Günümüzde bu 3 kavram içice geçmis durumda. Karsilikli bir iliski içindeler. Internetle bilim karsilikli birbirini etkilemekte. Bilim ve Internet demokrasinin gelismesine katkida bulunmaktadir. Bilim ve teknoloji refah seviyeni artiracak ürünleriyle demokrasinin maddi temelini olusturmaktdair. Düzgün bir demokrasi, bilimin önünü açip, gelismesine olanak saglamakta, bilimde geriye topluma gelisme için yeni araç ve yöntemler vermektedir. Internetin sagladigi katilimcilik, saydamlasma, bilgilendirme ve hesap verme olanaklarini kullanmayan çagdas bir demokrasi düsünelemez. Kaldiki, Internetde yeterli bir seviye gelmeyen uluslar dogal olarak da bilimde, sanayi ve ticaret de geri kalacaklar, üstünlüklerini yitireceklerdir. Internet bu anlamda toplumumuz için hayati önem saglamaktadir.

Bilim, insan tecrübesinden çikan deneylerin, enformasyonun, dogrulanmis ve siniflandirilmis, bilgi dedigimiz kümeler olmanin yanisira, ve daha önemlisi insanin dogayi ve bilinmeyeni kesif, anlama ve denetleme için gelistirdigi yöntemdir. Bilim bir bakis açisi, bir dünya görüsüdür. Demokrasi ise çok uzun sürede gelistirilen kavramlar, standartlar, kurallar menzumesi olarak insan topluluklarinin kendini yönetme biçimidir; bir yöntem ve dünya görüsüdür. Bilim ve demokrasi bir süreç içinde gelisir. Temel bilimsel kavramlari alanlar onu hemen kullanmaya baslarlar, ama bilimsel yöntemin yerlesmesi bir ögrenme sürecidir. Bilimsel kesifler de bir süreç yasarlar. Demokrasiyi benimseyen toplumlar da hemen ilkelerini uygulamaya çalisirlar, ama demokratik bir toplum olmalari epey zaman alir. Internet de bir teknolojidir, bir yöntemdir; bilgisayarlari bir araya getirme, onlari konusturma, kaynaklari paylasma yöntemidir. Internet bir tasiyicidir, bilimsel ve teknolojik gelismeyi içinde tasimaktadir; bugün Interneti kullanmadan bilim ve teknolojide önde olmak mümkün degildir. Internet, Internetin gelismesinde de ayni etkiyi saglamaktadir. Bir besigi astiktan sonra, hem Interneti daha iyi kullanmayi ögrenir, sorunlariniza cevap arar; çözüm yollari bulabilirsiniz. Internet kullanmak da tipki bilim ve demokrasi gibi bir süreçtir.

Türkiye Interneti 4 sancili yil yasadi. Önemli gelismeler oldu, ama çok ciddi engellerimiz de var. Internet'de tüm içerigiyle gazetelerimiz var; ama gazetecilerimiz Interneti henüz yeterince kullanmiyorlar. Gazetelerin sadece Istanbul bürolarinda bir çok kisi Internet erisimine sahip. Bürolar arasi bir Internet trafigi henüz yok. Bankalarimiz, ``Internet Bankaciligina'' soyundu. Sevindirici bir gelisme. Ama banklarin arastirma gelistirme, bilgi islem birimlerinin Internet kullandigina ait elimizde bir bilgi yok. Daha önce Interneti son kullaniçi düzeyinde de kullanmadiklari için bazi webler en basinda fonksiyonel olarak kötü tasarlanmisti; Internetden alinan önerilerin isiginda hizla düzelmeye basladilar. Büyük bilgisayar firmalarimiz, henüz Türkiye Internet uzayina isimlerini bile kaydetmediler. Türkiye Internet pazari ile haberlesmeyi Internet üzrinden yapmayi sevmiyorlar; yaptiklarinda çogunlukla ABD üzerinden yapiyorlar. Holding'lerimiz kendi içlerinde henüz Interneti kullanmaya baslamadi.

Bilisim örgüterimiz de Interneti henüz aktif olarak kullanmaya baslamadi. Üniversitelerimizin önemli bir kismi daha yeni Internete baglaniyor. Kamu da ise bazi adaciklar Internet'de. Anadolunun her yaninda Intenete baglanan kurum ve sirketler çikmakta. Evinden yada is yerinden baglanan vatandaslarin dagilimini bilmemekle birlikte, tüm ülkeye esit olmiyan bir sekilde dagildigini gözlüyoruz.

3000'i askin ticari kurumumuz adini Internet uzayina yazdirdi, 2500 kadar web var. 100 kadar sivil toplu örgütümüz Internet'de: adini kaydetdirmis yada webi var anlaminda. 100 kadar üniversite ve diger okul, 100'a yakin devlet ve belediye kurulusu var.

Herkesin birden her birimiyle Internetde olmasini beklemiyoruz. Ama bunun bir süreç oldugunu hatirlatmak istiyoruz. Kurum içi Internet olan Intranet ve kurumun çalisma ortaklariyla olusturdugu Extranet için Internet tecrübesinin büyük yarari vardir. Intranet kurum içi katilimci mekanizmalar kurmak için önemli olanaklar sunmaktadir

Peki Interneti kullanmak ne demek ? Bunun kategorik bir tanimini yapmak yanlis olur. Herkes kendi ihtiyaçlarina göre kendi yolunu seçecektir. Interneti özünde Üretim için kullanmak gerektiginin altini çizmek isterim. Birey olarak, kisisel ve profesyonel boyutda haberlesme, ortak çalisma, Interneti dagitik, büyük bir kütüphane olarak kullanmak, Internet'de kendi görüs, fikirlerini yayinlamak, bilim, fikir ve sanat ürünlerini paylasmak, arastirma yapmak, alis veris yapmak, kendini gelistirici kurslar, dersler almak, sanat, edebiyat eserlerinden yararlanmak, müzeleri gezmek, çesitli grup haberlesme ortamlarinda bulunmak, yardim etek, yardim almak, çözüm olusturmaya katkida bulunmak seklinde özetleyebiliriz. Kurum olarak ise, kurumun tanitimini yapmak, halkla iliskilerinin yada baska birimlerin isini hafifletmek, ürünlerini tanitmak, pazarlama yapmak, ürün satmak, müsteriye uzaktan destek vermek, müsterinin kendi sorunlarini çözmesine yardim etmek, haberlesme mekanizmalariyla müsterilere gelismelerden hizla haber vermek; firmalar arasi is go=rüsmelerini, teklifleri zaman ve mekana farkini kendi yararina kullanarak hazirlamak; kurum içi egitim, kurum içi haberlesme, kurum içi ortak çalisma ortami olarak kullanmak gibi kisaca örnekliyebiliriz.

Web Internetin en gelismis, diger tüm araclarida içinde topliyan ürünüdür. Yenetekli gözatiçilar (browser, tarayiçi) ise tüm araçlari bir arada sunmaktadir. Internet sadece web degildir; web her seyin derli toplu sunuldugu bir ortamdir. Iyi tasarlanmis, hazirlanmis, çalistirilan bir web diger araçlarla desteklenmelidir. Web bir brosür degildir. Bir web önce fonksiyonel olmalidir; sonra güzel olmalidir. Önemli email, telefon ve fax numaralari kolayca bulunabilen bir yerde olmalidir. Web'de insanlar neyi ararsa onu kolayca bulabilmelidir. Internet araçlarini sizin çesitli birimlerinizin yükünü azaltabilecek robotlar olarak düsünün. Web'inizde degisiklikleri aninda ileten `haber verme servisleri' (notifier) kurabilirsiniz.

Web bir kurumun Internetdeki temsilcidir. Web'in yaratilmasi, tasarlanmasi ve güncellenmesinde kurum içi katilimci mekanizmalar, web'in fonksiyonel olmasinda, hem iç hemde dis kullaniçilar için yararli sonuçlar verir.

Web'i diger internet mekanizmlariyla destekleyin. E-potsa temelli robot mekanizmlariyla insanlarin sizin ürenleriniz, fiyatlariniz, web'e paralel olarak isteyenlere otamatik sekilde gidecek liste benezeri mekanizmalar kurun. Bir müsteri `fiyatlar@kurum.com.tr' adresine yazdigi zaman ona yardim eden bir robot mekanizmasi kurabilirsiniz.

Internetde belirli bir konuda çoksa sorulan sorular ve cevaplarini içeren binlerce doküman var. Kurumda çalisan tecrübelilerin yardimiyla, kurumla ilgili sorular ve daha önemlisi kuruma çok sorulan sorular için böyle bir doküman hazirlayip webdene ve robot mekanizmlarla sunmakta yarar var.

`Chat' mekanizlarai Internetde genellikle sohbet için kullaniliyor. Siz kurum içi haberlesme, ve müsterilerle haberlesme için kullanabilirsiniz.

Internet'de çesitli haber verme/ kayit olma mekanizmlari var. Hem onlari izlemek, hem de kendinizi kaydetdirmeniz de yarar var. Örnegin Türkiye'de Bilkent, ODTÜ, TTT, Arabul gibi servisler; Internet Dizini gibi kayit oluncak yerler var.

Grup haberlesme mekanizmlari listeler ve haber gruplarindan sizinle ilgili olabilecekleri izleyin. Saatiginiz ürünlerle ilgili teknik sorunlara cevap vermeye özen gösterin; mümkünse siz kendi listenizi açin.

Internetin toplum için yarari, büyüklügü ve içerigle baglantilidir. Interneti ancak kullarak büyütebiliriz.

Gelin Türkiye Internetini Beraberce Büyütelim !